Het Europese bedrijfsleven is dit jaar niet meer zo optimistisch gestemd. Nu het door topmanagers gemelde bedrijfsresultaat over de afgelopen 12 maanden zo drastisch is gedaald, zijn zij behoedzaam bij het doen van voorspellingen over de toekomst.
Hoewel zakenlieden 12 maanden geleden voorstander waren van het lidmaatschap van de EMU en er voordelen voor het bedrijfsleven in zagen, zijn zij nu vrijwel over de gehele linie ook sceptisch over het positieve effect van de euro op het bedrijfsleven. Wel zijn ze meer overtuigd van de vooruitzichten op langere termijn, gezien de voorspelling dat de euro een aanval zal doen op de positie van de US dollar als de belangrijkste valuta in de wereld.
Hoewel de meeste bedrijven verwachten dat de economische situatie in Azië, Rusland en Brazilië weinig gevolgen zal hebben voor het toekomstige succes van hun onderneming, is de elite van het Europese bedrijfsleven van mening dat het wereldwijde economische klimaat de belangrijkste invloed zal uitoefenen op hun bedrijf. Dit jaar werd het afgenomen vertrouwen in Azië als belangrijkste groei-economie van de toekomst bevestigd door het feit dat de topondernemers zich opnieuw sterk op West-Europa richten.
EURO ZAL POSITIE US DOLLAR ALS BELANGRIJKSTE WERELDVALUTA AANTASTEN
Het onderzoek vond slechts een paar dagen vóór "E-Day" plaats. De resultaten geven aan dat slechts 44% van de topmanagers denkt dat hun bedrijf met de euro de komende 12 maanden in financieel opzicht beter af zal zijn. Dit in tegenstelling tot de voorgaande twee jaren, toen tweederde meende dat het lidmaatschap van de EMU gunstig zou zijn voor hun bedrijf. Toch is het zeer opmerkelijk dat eenzelfde percentage deze keer verwacht dat de nieuwe munt de plaats zal innemen van de US dollar als de belangrijkste internationale valuta ter wereld. Het zal niemand verbazen dat de Britten het meest negatief denken over de toekomst van de euro. De Belgen tonen het grootste vertrouwen, met 51% die voorspelt dat de gezamenlijke munteenheid binnen slechts tien jaar de belangrijkste valuta van de wereld zal worden.
AANZIENLIJKE AFNAME VAN BEDRIJFSRESULTAAT EN OPTIMISME BIJ EUROPESE TOPONDERNEMINGEN
Het is onmiskenbaar duidelijk geworden dat de optimistische verwachtingen van verleden jaar niet zijn waargemaakt. Dit jaar meldt slechts 30% van de topmanagers een werkelijke verbetering bij hun bedrijf, vergeleken met twee maal zoveel ondernemers (57%) die voor de afgelopen 12 maanden een netto verbetering (beter minus slechter) hadden voorzien, en de 51% die 12 maanden geleden een netto verbetering van het resultaat meldde. Het zal geen verbazing wekken dat het netto-optimisme bij het bedrijfsleven voor de komende 12 maanden met een vergelijkbaar percentage is gedaald tot 31%.
Er zijn enkele belangrijke verschillen tussen de landen onderling. Het meest in het oog springend is de aanzienlijke daling van de gemelde bedrijfsresultaten in het Verenigd Koninkrijk, wat betekent dat Frankrijk niet langer het land is met de slechtste resultaten. Duitsland heeft ook de plaats van Frankrijk ingenomen dat drie opeenvolgende jaren het land is geweest met de somberste zakelijke vooruitzichten. Uit de kerngegevens van dit jaar komt tevens naar voren dat Spaanse bedrijven opnieuw een opleving doormaken. Zij meldden de beste bedrijfsresultaten en het hoogste netto- optimisme. Bovendien denkt Europa dat Spanje de komende drie jaar de sterkste economische groei zal vertonen.
SOMBERE VOORUITZICHTEN VOOR WERKGELEGENHEID
De belangrijke terugval in de resultaten en het optimisme komt ook tot uiting in de voorspellingen voor de werkgelegenheid. Voor het zesde achtereenvolgende jaar wordt inkrimping van het personeelsbestand voorzien. Groot-Brittannië heeft nog nooit eerder zo slecht gescoord. Voor het eerst in drie jaar vertoonde het een alarmerende omslag van groei van de werkgelegenheid naar een drastische afname van het aantal arbeidsplaatsen. Dit jaar laten alleen Nederland en Spanje een sprankje hoop zien op het gebied van de werkgelegenheid, want beide voorspellen voor volgend jaar een kleine toename in het eigen bedrijf.
DUITSE BEDRIJVEN AAN DE TOP
Hoewel Duitse bedrijven het meest pessimistisch blijven over hun toekomstige resultaten, zet Europa Duitsland opnieuw bovenaan als het gaat om de exportgroei en de laagste inflatie. Over het algemeen zijn Duitse bedrijven duidelijk favoriet bij het zakendoen. Volgens de Europese managers heeft Duitsland de meest dynamische leiders en verwachten zij het meest van hen dat ze de winst in het eigen bedrijf investeren. Europese managers zijn het erover eens dat Duitse bedrijven voorop lopen, het prettigst zijn om zaken mee te doen en het meest gericht zijn op het personeel en de klant.
WEST-EUROPA WORDT VACCIN TEGEN AZIATISCHE GRIEP
Hoewel men van mening is dat de wereldwijde economische situatie het meest van invloed is op het bedrijfsleven, verwacht men dat de crises in Azië, Rusland en Brazilië de komende 12 maanden slechts een minimaal effect zullen hebben op Europese bedrijven. Bovendien begint de aandacht voor het groeipotentieel van Azië te verslappen. Terwijl bedrijven drie jaar geleden in vrijwel dezelfde mate voorspelden dat hun inkomsten in het begin van de 21e eeuw waarschijnlijk in Azië en West-Europa zouden worden behaald, is er dit jaar een verschuiving in de voorspellingen te zien waarbij Azië vrijwel uit beeld verdwijnt (van 31% in 1995 tot 6% dit jaar). Als gevolg daarvan voorziet de meerderheid nu dat West-Europa het volgende decennium de belangrijkste bron zal zijn voor groeiende inkomsten.
ELEKTRONISCHE COMMUNICATIE MET SPRONGEN TOEGENOMEN
Leidinggevende functionarissen in Europa maken steeds meer gebruik van communicatietechnologieën. De meerderheid surft nu zelf op Internet, hetgeen een duidelijke stijging is ten opzichte van vorig jaar. Het aantal gebruikers van e-mail overtreft nu zelfs dat van mobiele telefoons en bijna alle bedrijven begeven zich op Internet voor meerdere doeleinden, zoals marketing en het zoeken naar informatie. Wijd verbreide elektronische handel ligt nog wat verder in het verschiet. Deze ontwikkeling blijft enigszins steken, voornamelijk omdat men denkt dat de klant er niet op zit te wachten.
En tenslotte blijkt bij de nadering van het millennium dat de topondernemers zich op uiteenlopende gebieden bezighouden met de effecten van het millenniumprobleem op hun persoonlijk leven. De meeste Duitsers denken dat zij zich er niet druk over hoeven te maken, terwijl bijna negen van de tien managers uit het Verenigd Koninkrijk vooral bezorgd zijn over het maken van reizen.
VOORZIENE GEDRAGSLIJNEN
Volgens alle ondervraagden ziet het ernaar uit dat variabele werktijd binnen vijf jaar algemeen ingang zal vinden. Britse topmanagers zullen waarschijnlijk thuiswerken gaan invoeren, alsmede een vaste dag waarop informele kleding mag worden gedragen. De Nederlanders voorspellen meer faciliteiten voor kinderopvang. Een aanzienlijk aantal Franse bedrijven voorziet een vierdaagse werkweek. Als de twee meest essentiële ingrediënten voor dynamisch leiderschap noemt men een eetlepel motivatie en een snufje creativiteit. Dit recept voor succes wordt door de meeste Europeanen gevolgd tijdens de lunch met hun belangrijkste klanten. Italianen daarentegen halen graag opdrachten binnen tijdens het diner of het ontbijt.
|
